Specjalistyczne usługi opiekuńcze to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z typu schorzenia lub niepełnosprawności. Takie usługi są świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym np. pielęgniarkę, pedagoga, psychologa, pracownika socjalnego, logopedę, asystenta osoby niepełnosprawnej, rehabilitanta.

O wsparcie w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych mogą ubiegać się osoby z niepełnosprawnościami, niesamodzielne, niezaradne z powodu różnych zaburzeń (inne niż psychiczne) oraz osoby samotne. Warunkiem przyznanie takiej pomocy jest fakt, że osoby te wymagają indywidualnego wsparcia, ponieważ w wyniku postępującej choroby nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi  to szczególny rodzaj specjalistycznych usług opiekuńczych udzielanych osobom, które z powodu choroby psychicznej lub niepełnosprawności intelektualnej mają poważne trudności w codziennym funkcjonowaniu, a zwłaszcza w relacjach z otoczeniem, edukacji, zatrudnieniu i realizacji spraw bytowych.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi świadczone są również przez osoby z kwalifikacjami do zawodu m.in. pedagoga, logopedy, psychologa, pracownika socjalnego, terapeuty zajęciowego lub innej profesji dającej wiedzę i umiejętności pozwalające świadczyć tego rodzaju usługi. Dodatkowo specjaliści świadczący usługi specjalistyczne dla osób z zaburzeniami psychicznymi muszą posiadać doświadczenie zawodowe w pracy z osobami z zaburzeniami psychicznymi zdobyte np. w szpitalu psychiatrycznym, w jednostce organizacyjnej pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi, placówce terapii lub placówce oświatowej, do której uczęszczają dzieci z zaburzeniami rozwoju lub upośledzeniem umysłowym.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi powinny być dostosowane do szczególnych potrzeb i mogą obejmować:

1. uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym zwłaszcza:
1. kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenie treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wspieranie, także w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych, w szczególności takich jak:
• samoobsługa, zwłaszcza wykonywanie czynności gospodarczych i porządkowych, w tym umiejętność utrzymania i prowadzenia domu,
• dbałość o higienę i wygląd,
• utrzymywanie kontaktów z domownikami, rówieśnikami, w miejscu nauki i pracy oraz ze społecznością lokalną,
• wspólne organizowanie i spędzanie czasu wolnego,
• korzystanie z usług różnych instytucji.
2. interwencje i pomoc w życiu w rodzinie, w tym:
• pomoc w radzeniu sobie w sytuacjach kryzysowych – poradnictwo specjalistyczne, interwencje kryzysowe, wsparcie psychologiczne, rozmowy terapeutyczne,
• ułatwienie dostępu do edukacji i kultury,
• doradztwo, koordynacja działań innych służb na rzecz rodziny, której członkiem jest osoba uzyskująca pomoc w formie specjalistycznych usług,
• kształtowanie pozytywnych relacji osoby wspieranej z osobami bliskimi,
• współpraca z rodziną – kształtowanie odpowiednich postaw wobec osoby chorującej, niepełnosprawnej.
3. pomoc w załatwianiu spraw urzędowych, w tym:
• w uzyskaniu świadczeń socjalnych, emerytalno – rentowych,
• w wypełnieniu dokumentów urzędowych.
4. wspieranie i pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, w tym zwłaszcza:
• w szukaniu informacji o pracy, pomoc w znalezieniu zatrudnienia lub alternatywnego zajęcia, w szczególności uczestnictwo w zajęciach warsztatów terapii zajęciowej, zakładach aktywności zawodowej, środowiskowych domach samopomocy, centrach i klubach integracji społecznej, klubach pracy,
• w kompletowaniu dokumentów potrzebnych do zatrudnienia,
• w przygotowaniu do rozmowy z pracodawcą, wspieranie i asystowanie w kontaktach z pracodawcą,
• w rozwiązywaniu problemów psychicznych wynikających z pracy lub jej braku.
5. pomoc w gospodarowaniu pieniędzmi, w tym:
• nauka planowania budżetu, asystowanie przy ponoszeniu wydatków,
• pomoc w uzyskaniu ulg w opłatach,
• zwiększanie umiejętności gospodarowania własnym budżetem oraz usamodzielnianie finansowe.
2. pielęgnacja – jako wspieranie procesu leczenia, w tym:
1. pomoc w dostępie do świadczeń zdrowotnych,
2. uzgadnianie i pilnowanie terminów wizyt lekarskich, badań diagnostycznych,
3. pomoc w wykupywaniu lub zamawianiu leków w aptece,
4. pilnowanie przyjmowania leków oraz obserwowanie ewentualnych skutków ubocznych ich stosowania,
5. w szczególnie uzasadnionych przypadkach zmiana opatrunków, pomoc w użyciu środków pomocniczych i materiałów medycznych, przedmiotów ortopedycznych, a także w utrzymaniu higieny,
6. pomoc w dotarciu do placówek służby zdrowia,
7. pomoc w dotarciu do placówek rehabilitacyjnych.
3. Rehabilitacja fizyczna i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146 z późn.zm.):
1. zgodnie z zaleceniami lekarskimi lub specjalisty z zakresu rehabilitacji ruchowej lub fizjoterapii,
2. współpraca ze specjalistami w zakresie wspierania psychologiczno-pedagogicznego i edukacyjno – terapeutycznego zmierzającego do wielostronnej aktywizacji osoby korzystającej ze specjalistycznych usług.
4. pomoc mieszkaniowa, w tym:
1. w uzyskaniu mieszkania, negocjowaniu i wnoszeniu opłat,
2. w organizacji drobnych remontów, adaptacji, napraw, likwidacji barier architektonicznych,
3. kształtowanie właściwych relacji osoby uzyskującej pomoc z sąsiadami i gospodarzem domu,
4. zapewnienie dzieciom i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi dostępu do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych, w wyjątkowych przypadkach, jeżeli nie mają możliwości uzyskania dostępu do zajęć, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2024 r. poz. 917).

Specjalistyczne usługi są odpłatne

Zasada odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi określa Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005r., w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z 2024 r. poz. 816 t.j.).

Aby opracować należycie analizę w zakresie udzielania pomocy w formie specjalistycznych usług (w tym dla osób z zaburzeniami psychicznymi) potrzebna jest współpraca całej społeczności lokalnej. W związku z tym Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kowarach zwraca się z uprzejmą prośbą o wypełnienie anonimowej ankiety dostępnej pod linkiem:

https://docs.google.com/forms/d/11Dh4PuZCMMNemnpMqJj1yhIK80p_g4mdp29CemWmsAo/edit?pli=1

Pamiętajmy, że ośrodek pomocy społecznej będzie kierował się zasadą, że osoba wymagająca opieki i pomocy w pierwszej kolejności powinna oczekiwać jej od najbliższych.